Başvekillik

Başvekillik, parlamenter sistemle yönetilen devletlerde yürütme organının başında yer alan ve başbakanlık görevini yürüten makamı ifade eder. Başvekillik, yasama organı tarafından güvenoyu alan bir kişiye verilen yürütme yetkisinin, hükûmetin kurulması, yönetilmesi ve temsil edilmesiyle ilgili görevleri kapsar. Başvekil, genellikle kabine üyelerini belirleyerek devletin iç ve dış politikasının uygulanmasında sorumluluk üstlenir. Bu makam, yürütme gücünün tek elde toplanmasını engellemeyi ve kolektif bir yönetim anlayışını sağlamayı amaçlayan parlamenter sistemin temel unsurlarından biridir. Türkiye’de başvekillik, 1920’den 2018 yılına kadar uygulanmış, 2018 Anayasa değişikliğiyle birlikte Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’ne geçilmesiyle sona ermiştir. Başvekillik, farklı ülkelerde başbakanlık veya hükümet başkanlığı gibi adlarla da anılabilmektedir. Görev ve yetkileri, ilgili devletin anayasal düzenine ve siyasi geleneklerine göre değişiklik gösterebilir. Başvekil, yürütme organının en üst düzey temsilcisi olarak yasama organına karşı sorumludur ve görev süresi boyunca meclis güvenine dayanır. Başvekillik makamı, demokratik yönetim sistemlerinde yürütmenin işleyişi, kabine üyeleri arasındaki koordinasyonun sağlanması ve devletin temel politikalarının yürütülmesi açısından önemli bir rol üstlenmiştir.