Albastı

Albastı, Türk ve Altay halk kültürlerinde özellikle lohusa kadınlara ve yeni doğum yapmış annelere musallat olduğuna inanılan, görünmeyen ya da kimi zaman korkutucu bir kadın suretinde tasvir edilen bir halk inanışı ve mitolojik varlıktır. Halk arasında albastı, lohusalık döneminde kadının sağlığını ve ruh hâlini olumsuz etkileyen, bayılma, hafıza kaybı, halsizlik gibi çeşitli rahatsızlıkların nedeni olarak görülmüştür. Bu varlığın, özellikle gece saatlerinde ortaya çıktığı, lohusa kadınların ve yeni doğan bebeklerin üzerine çöktüğü, onların canını aldığı veya hastalığa yol açtığına inanılmıştır. Albastı inancına göre, korunma amacıyla çeşitli geleneksel yöntemler uygulanmış, lohusa kadınların yanından su kabı eksik edilmemiş, kırmızı kurdeleler kullanılmış ve yalnız bırakılmamalarına özen gösterilmiştir. Anadolu’nun farklı bölgelerinde ve Orta Asya toplumlarında albastı benzeri inanış ve anlatılar yer almakta olup, bu inançlar halk hekimliğinde ve toplumsal geleneklerde etkili olmuştur. Albastı, ağırlıklı olarak sözlü kültürde aktarılan bir kavram olmakla birlikte, halk edebiyatı ve folklor araştırmalarında da incelenmiştir.