Zamanında kullandığımız ve bildiğimiz radyo, iletişim için radyo dalgalarını kullanan ve bu dalgaların içerdiği bilgileri sese dönüştüren bir elektrikli haberleşme cihazıdır.İsmi alıcı olarak geçen cihaz antenleri aracılığıyla istenilen radyo frekansına bağlanır, sinyal gücünü elektronik yükselteç aracılığı ile yükseltir ve demodülasyon ile istenen verileri radyo frekansından alır. Ardından frekanstan alınan bu bilgileri önce elektronik sinyallere ardından da ses dalgalarına dönüştürerek radyo istasyonundaki yayını evlere ulaştırır.
İletişim ve haberleşme dünyasında bir devrim yaratan radyonun pratikte çalışabileceği 1895 yılında Guglielmo Marconi ile Sil Olivier tarafından İngiltere'de kanıtlanmıştır.
1894 yılında Hertzian Dalgalarını (Radyo Dalgaları) kullanarak uzun mesafede kablosuzu bir iletişim sistemi kurmak için çalışmaya başlayan Marconi, 1895 yılında radyo dalgalarının teorik iletim limitini (1.5mil , Oliver Logde [1894]) geçerek ticari olarak başarılı ilk radyo iletişim sistemini kurmuştur.
Bu başarının devamında 1897 yılında Wight Adası, İngiltere'de bir radyo istasyonu kurarak Atlantik Denizindeki gemilere günlük gazete hizmeti vermeye başlamıştır.
Marconi'nin yaptıkları radyo yayıncılığından çok radyo telegrafisi olarak geçmektedir ancak radyo yayıncılığında da kendisi ve buluşlarının payı büyüktür.
Dünya'da Bir Sivilin Dinleyebildiği İlk Radyo Yayını
31 Aralık 1906 tarihinde yine alternatör vericisi ile ikinci başarılı yayın yapan Fessenden yaptığı yayının taa Virginia eyaletinden bile erişile bilineceğini aktarmıştır ancak bu konudaki araştırmalar yayınlara dair bir kanıt bulamamıştır.
Üzerinde daha çok araştırma yapılmış bir diğer radyo yayını ise Şubat 1907'de Lee de Forest tarafından yapılan radyo yayınlarıdır. Kullandığı vericiler ise Fessenden'in aksine Yüksek Voltajlı Ark vericileridir.
İlk yayınında telharmoni türünde bir org yayını yapan Forest, daha sonrasında başka kişilerin parça ve eserlerini kullanmıştır. Bu eserlerden biri de Eugenia Farrar tarafından söylenen I Love You Truly eseridir.
1915 yılında deneysel bir istasyon izni alan Forest, New York'ta HighBridge İstasyonunu kurdu. Bir diğer adıyla 2XG olan istasyon, çoğu zaman Forest'ın radyo ürünlerinin reklamını yapsa da kablosuz gazetenin ve haber bültenlerinin başlangıcı olmuştur.
İstasyonun yapısal en büyük özelliği ise kıvılcımlı ark vericileri yerine, kendi geliştirdiği dalgal döngülü vakumlu tüpler ile çalışmasıdır.
Bunun yanında 7 Kasım 1916 akşamı yaptıkları seçim sonucu yayını ile ilk defa bir Amerikan seçim sonucu telgraf yerine radyo aracılığı ile halka duyurulabilmişti.
I. Dünya Savaşı nedeniyle duraksatılan radyo yayınları 1919 yılında yeniden yapılmaya başladı, 2XG'de Kasım 1919'da yayın hayatına devam etse de Forest tarafından taşınmak için kapatıldı. 6XC adında Kaliforniya, San Francisco'da yeniden açıldı. Forest'a göre 6XC "Halka hizmet için açılmış ilk radyo-telefon istasyonu "dur.
1919 yılında PCGG (Hollanda), XWA (Kanada), 2XG ve 6XC (Amerika); 1920 yılında Radyo Arjantin (Arjantin), 2MT (Birleşik Krallık), Detroit News Radiophone (Amerika) istasyonları yayın hayatlarına başladı. Ülkemizdeki ilk yayın ise 1927 yılında yapıldı.
Türkiye de Radyo Yayıncılığı
1921 yılında İstanbul'da ilk yayın denemeleri yapılmaya başlandı. İlk halka açık deneme yayını ise 19 Mart 1923 tarihinde İstanbul Öğretmen Okulu'nun bodrumunda Telsiz Telefon Tecrübeleri adıyla yapıldı.
1925 yılında Telsiz Tesisi Hakkında Kanun ile telsiz şebekesi, 1927 yılında kurulan Telsiz Telefon Türk Anonim Şirketi ile verici şebekesi kurulması ve işletilmesi hedeflenmiştir.
Ülkemizdeki ilk resmi yayın 6 Mayıs 1927 tarihinde İstanbul Radyosu adı ile Sirkeci Büyük Postane binasının bodrum katından yapıldı.
1936 yılında TTTAŞ ile sözleşme yenilenmediği için Ankara ve İstanbul Radyoları PTT'ye devredildi. 1945'te Matbuat Umum Müdürlüğüne oradan da 1964 yılında TRT'nin (Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu) kurulması ile TRT'ye devredilmiştir.
1994 yılı itibari ise radyo yayıncılığı devlet tekelinden çıkmıştır.