Başıbozuk

Başıbozuk, Osmanlı Devleti’nde düzenli orduya bağlı olmayan ve genellikle askeri disiplin kurallarına uymayan silahlı toplulukları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu topluluklar, savaş zamanlarında orduya yardımcı olmak veya bazı özel görevleri yerine getirmek amacıyla görevlendirilmişlerdir. Başıbozuklar, belirli bir askeri eğitimden geçmemiş, standart bir üniforma ve teçhizata sahip olmamışlardır. Genellikle kendi silah ve hayvanlarını kullanmışlar, maaş yerine elde ettikleri ganimetlerle geçimlerini sağlamışlardır. Devlet otoritesine bağlılıkları sınırlı olan bu gruplar, özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda Osmanlı askeri yapısında önemli bir yer tutmuştur. Barış dönemlerinde görevleri sona erdiğinde, toplumsal düzenin korunması açısından zaman zaman sorunlara yol açmışlardır. Başıbozuklar, klasik anlamda düzenli ordu mensubu olarak kabul edilmemekte, geçici ve düzensiz askerî birlikler olarak değerlendirilmiştir. Terim zamanla, kontrolsüz ve düzensiz topluluklar için de kullanılmaya başlanmıştır.